Actuele activiteiten

 

De kunst van het waarnemen

Februari  en maart 2025

Als wij naar iets kijken, wat zien we dan? Zien we het ding zoals het van zichzelf is? Zien we het in al zijn facetten? Of wordt onze waarneming beperkt door de grenzen van onze zintuigen en tot dat wat we kunnen denken? Honden ruiken beter, roofvogels hebben een beter zicht, duiven zijn gevoelig voor het magnetisch veld van de aarde. Om maar een paar voorbeelden te noemen. Bovendien is het voor ons niet mogelijk om iets te bevatten dat niet in tijd en ruimte bestaat. Misschien noemen we dat God. Maar we kunnen ons geen idee vormen van wat God dan is. Kortom, onze zintuigen en ons denkvermogen beperken gezamenlijk de inhoud van onze waarneming. Misschien moeten we meer op ons gevoel vertrouwen als we iets willen leren kennen. En daar komt kunst in het spel.

Kunst gaat over hoe je geraakt wordt door dingen, over de indruk die iets op je maakt, over ontroering en expressie. In de uitdrukking ontstaat het kunstwerk. Het kunstwerk zelf is geen exacte kopie van het origineel, maar een uitdrukking van de indruk die het ding op jou gemaakt heeft. Het ding speelt dus zelf ook een rol in de waarneming.


De oprechte waarnemer van kunst ondergaat eenzelfde ontwikkeling. Hij of zij wordt geraakt door het kunstwerk. En als je voorbij gaat aan de directe reflex om iets mooi of lelijk te vinden met alle argumentatie daaromheen, maar in plaats daarvan in jezelf op zoek gaat naar de indruk die het werk op jou maakt, ontmoet je het werk zelf. Bovendien kun je iets waardevols over jezelf leren als je je de vraag stelt waar je geraakt wordt en waarom speciaal daar.

In mijn workshops laat ik de deelnemers de samenhang ervaren van kunst en filosofie. En we gaan ook zelf onze gevoeligheid voor de indruk van een ding, welk ding dan ook, oefenen. Aan de hand van werken van onder andere Van Gogh, Mondriaan, Claus, Monet, Kirchner, Kandinsky en Appel laat ik ervaren hoe kunst ons toegang verschaft tot de dingen zelf. Daarbij maken we ook een kort uitstapje richting de literatuur van Baudelaire en Rimbaud.


Ja ik meld me aan


Lezing 'Bewustzijn tussen chaos en kosmos'

januari, april en mei 2025

Alles overheersend in de pre-klassieke geest is de verwondering over het spektakel van de natuur waarin iets zomaar ontstaat en tot bloei komt om dan weer te vergaan. Te midden van het altijd aanwezige natuurgeweld, was de vruchtbaarheid en de gezondheid van kudde en gewas de belangrijkste zorg. Het mysterie van het leven was zowel voor de herder als de boer de belangrijkste bestaansvraag, en het ontluikende filosofische denken maakte van dit mysterie begrijpelijkerwijs haar grondvraag.

Je kunt zeggen dat het filosofische denken in Griekenland is ontstaan uit de worsteling van de mens met de eeuwige verandering in de natuur, waar leven en dood voortdurend in elkaar overgaan.

Met de vraag naar de grond van het bestaan zoekt de mens naar een verklaring voor de steeds transformerende wereld, waarin orde en chaos elkaar afwisselen; een verklaring die voorbij gaat aan mythologie en religie. Wat begon als bezinning op leven en dood groeit uit tot een systematische zoektocht naar waarheid en begrip van de werkelijkheid.

Het komende jaar geef ik de lezing oa voor de Volksuniversiteit Amersfoort. Kijk op hun website voor actuele informatie over tijden en locatie (https://www.vuamersfoort.nl/).

 

Ja ik meld me aan

 

Wie ben ik?


Mijn naam is Harald Weidmann. Ik ben 59 jaar. Na mijn studie filosofie en bestuurskunde heb ik in veel verschillende functies gewerkt.

Een van de meest interessante opdrachten had te maken met het definiëren van kwaliteit voor een nieuw product. Hoe simpel het op het eerste gezicht lijkt, het bleek een interessante opdracht te zijn in een multinationale onderneming.

In Duitsland betekent kwaliteit precisie en perfectie. In Frankrijk is het luxe. In Italië is het technologie. In Azië is het eenvoud. In de VS is het innovatie. In Australië . . . Nou, je begrijpt het punt.

De casus illustreert het belang van vragen en luisteren; zaken die we meestal vergeten in een stressvolle zakelijke omgeving. Van stress ga je niet alleen slecht luisteren, het put je ook uit en maakt je gedesoriënteerd.

 

Ik heb dit zelf ondervonden in mijn loopbaan. Stress en de gevolgen daarvan voor je mentale gezondheid werden een belangrijk thema in mijn werk en ik verbeterde mijn adviesvaardigheden met behulp van NLP en meditatietechnieken.

Uiteindelijk was een carrière in het bedrijfsleven niet bevredigend genoeg. Ik besloot mij weer te richten op mijn belangrijkste interesses: filosofie, antropologie en kunst.

Eind vorig jaar heb ik besloten om mijn ervaringen en bevindingen op te schrijven in de vorm van een aantal lezingen en workshops. Houd mijn website in de gaten en schrijf je in!

Ik geef geen inleiding in de filosofie of een overzicht van belangrijke filosofen; ik leer je filosoferen en waarnemen.

 


Ontmoet leuke mensen - Kleine groepen van maximaal 20 deelnemers
Boeiende workshops met veel interactie - Inclusief 1 of 2 museumbezoeken

 

 






 

Activiteiten, Expo's & Opinies


Ultramarijn

Datum:24-03-2023

Ik heb vaker geschreven over het blauw van Yves Klein. De diepte waarin melancholie strijdt met vrijheid. Vandaag kwam ik de kleur tegen op de top van de Coll de sa Gran Mola. Tussen hemel en zee. Tussen blauw en blauw.
Ik dacht aan de christelijk kunst waarin blauw verwijst naar een werkelijkheid die er wel is maar die we niet met het gewone oog kunnen zien. Alleen met het hart, het gevoel en de intuïtie. Vanaf de 12de eeuw begonnen kunstenaars Maria af te beelden vergezeld van de kleur blauw in plaats het zwart van de rouw. Raphael maakte meer dan twintig portretten van Maria en altijd draagt ze een blauwe mantel. Blauw, de kleur van mystiek en overgave.

Is het daarom dat de oude Grieken geen naam hadden voor de kleur blauw? Zij hielden zich 'alleen' bezig wat het oog waarneemt: deze aarde. Die was al overweldigend genoeg. Zoeken naar een andere werkelijkheid zou een zwakheid van het hart zijn. Tot Plato zich ermee ging bemoeien natuurlijk. Hij vond dat deze wereld nooit gegrond kon zijn in zichzelf. Daarmee was de teerling geworden.

In de Ilias en de Odyssee beschrijft Homerus niet één keer iets als blauw. Zelfs de hemel of de zee zijn niet blauw. Hij gebruikte bijvoeglijke naamwoorden om fasen van de kleur blauw te beschrijven: kuaneos, blauw dat overgaat in zwart; en glaukos, blauw dat overgaat in grijs. De tinten van een ruwe zee variëren van witachtig en blauwgrijs tot zwartblauw en bijna zwart. De hemel heeft afwisseld de kleur van ijzer of brons.

Hoe moet ik die afwezigheid van heldere kleuren begrijpen als de zee en de hemel zo duidelijk in blauw verschijnen aan mij?

De voormalige Engelse premier en schrijven van Studies on Homer and the Homeric Age (1858) William Gladstone schrijft over het kleurgebruik door Homerus het volgende: "as a general proposition, then, I should say that the Homeric colours are really the modes and forms of light, and of its opposite, or rather negative, darkness".

De oude Grieken namen de dingen waar in alle faseringen van licht naar donker. Ze zagen eerder natuurlijke kleurnuances of tussentinten dan uitgesproken kleuren. Wij daarentegen zijn gewend geraakt aan heel duidelijke en harde artificiële kleuren. Daarheen wordt onze aandacht getrokken.
Als kind van zijn tijd schrijft Homeris hoe alle natuurlijke dingen wordt aangeraakt door het licht. Vanuit de fasering van het licht wordt de kleur opgebouwd en waargenomen, niet andersom.

Kan ik nog kijken zoals Homerus (en zoals misschien Rembrandt en Vermeer nog keken)?
Ik voelde me omringt door blauw. Maar als ik die directe ervaring naar de achtergrond druk zie ik blauw dat ontstaat uit zwart en paars; en blauw dat overgaat in grijs en wit. Vanuit wit en zwart, licht en donker wordt het blauw opgebouwd. Ik ga nog eens goed naar het blauw van Yves Klein kijken.

Ben je geïnteresseerd in de samenhang van natuur, filosofie, kunst en literatuur, kijk eens op mijn website reallygreatphilosophy.com. Ik heb 2 cursussen gepland staan.

 Ultramarijn.jpg


Terug naar overzicht



reallygreatphilosophy.com
where philosophy meets...well, everything and everyone!