Bewustzijn tussen chaos en kosmos

In deze tweedelige lezing verkennen we hoe filosofie ontstaat uit vragen over én strijd met de natuur. De eerste denkers zochten woorden voor een wereld waarin ontstaan en vergaan en eenheid en veelheid onafscheidelijk zijn. Ze legden daarmee het fundament voor het filosofische denken en de wetenschap.

In de pre-klassieke ervaring overheerst de verwondering over het spektakel van de natuur. Vruchtbaarheid en verval, groei en vernietiging, leven, dood en wedergeboorte; voor herder en boer stond het mysterie van het leven centraal. Het is uit deze existentiële samenhang met het leven dat de grondvraag van de filosofie voortkomt: die naar het blijvende te midden van al het veranderlijke.

De zoektocht naar waarheid begint waar mythologische verklaringen tekortschieten. Wat start als bezinning op leven en dood, ontwikkelt zich tot een systematisch zoeken naar orde en betekenis in een wereld waarin chaos en samenhang elkaar voortdurend afwisselen. Schrijf je in en ervaar hoe het filosofische denken ontstaat in het spanningsveld tussen natuur en rede.

Het verhaal van de prehistorische rotsschilderingen

Hoe oud zijn de prehistorische rotstekeningen? Zijn de vroegste sporen al aangebracht door Neanderthalers, nog vóór de komst van Homo sapiens? En wat dreef mensen ertoe om handafdrukken, tekens en uiteindelijk de meest indrukwekkende voorstellingen achter te laten? De beelden roepen vragen op naar hun betekenis. Ging het om ritualistisch of artistiek handelen, of ook om een vorm van communicatie; een manier om ervaring, kennis en aanwezigheid vast te leggen?

We volgen het spoor terug in de tijd: van de grot van Gorham op Gibraltar via de grotten La Pasiega, El Castillo en Altamira in Spanje, tot die van Lascaux en La Roche-Cotard in Frankrijk. Stap voor stap ontvouwt zich een fantastisch verhaal dat zich uitstrekt over vele tienduizenden jaren en over duizenden kilometers waarin de rotstekeningen langzaam prijsgeven wat zij ons te zeggen hebben. Reis mee.