The Tatort of Consciousness

Wanneer heeft in de evolutie bewustzijn zijn intrede gedaan? Is bewustzijn iets typisch menselijks of is de hele natuur in bepaald opzicht bewust? En hoe dan?

Zijn lichaam en bewustzijn twee aparte ‘dingen’ of komen ze altijd samen voor in iets dat we 'leven' noemen? Maar wanneer kunnen we spreken van leven, wanneer gaan dode scheikundige verbindingen over in levende biologische organisatievormen? En heeft het eerste dan geen bewustzijn, maar het tweede wel?

Kan AI ooit bewust worden of is materie altijd al in bijzondere zin bewust.

 Kunst en Natuur in de Klassieke Filosofie

In de loop van onze geschiedenis zijn natuur en techniek steeds meer tegenover elkaar komen te staan. Toch zijn zowel natuur als techniek oorspronkelijk twee kanten van dezelfde medaille. Het zijn allebei vormen van wat in het oud Grieks poiesis genoemd werd: aan het licht brengen.

In het geval van de natuur (phusis) komt de creatie voort uit de dingen zelf (autopoiesis), terwijl in het geval van de techniek (techne) de werkende en vormende kracht in de mens ligt.

Techniek maakt sinds de eerste vuistbijl een belangrijk onderdeel uit van onze relatie met de natuur. In deze workshop volgen we hun gemeenschappelijke geschiedenis; vanaf de voorhistorische artefacten en grotschilderingen tot de moderne beeldtaal en technologie. En we stellen ons de vraag wat onze huidige wereld kan leren van deze bijzondere gezamenlijke herkomst van natuur en techniek.

Sinds de eerste industriële revolutie heeft de mens zich de techniek toegeëigend als instrument van zijn macht. En met dit instrument heeft hij de natuur onderworpen aan zijn wil. In het licht van de crisis in de natuur (van klimaat en biodiversiteit) is het van groot belang dat de techniek haar plaats terug vindt onder de kunsten, en met de kunst weer onderdeel wordt van de scheppingskracht van de natuur.